Nacionalni kulturni simbol u jednoj od najvećih postavki do sada
Nakon izložbe „Stvarnost očima velikih podataka“, realizovane u okviru manifestacije Maj mesec matematike, koju su i ove godine u beogradskim Silosima posetile desetine hiljada ljudi, prostor Silosa ugostio je još jednu veliku postavku – ovoga puta posvećenu svetski jedinstvenom pirotskom ćilimu. Izložba u produkciji Gaia pokreta, pod nazivom „Magija pirotskog ćilima“, bila je svečano otvorena 16. juna u Re-kreativnom centru Silosi Beograd i predstavljala je jednu od najvećih izložbi ikada posvećenih ovom simbolu nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije.
Postavka je obuhvatila više od 60 pirotskih ćilima velikog formata iz kolekcije porodice Nikolić, uz brojne manje prostirke, šustikle i komade nameštaja. Ko-autori izložbe bili su profesori Fakulteta primenjenih umetnosti dr um. Leonora Vekić i dr um. Zlatko Cvetković, a posetioci su imali priliku da kroz velike informativne panele, pripremljene u saradnji sa studentima grafičkog dizajna, na savremen i pristupačan način saznaju više o istoriji ćilimarstva u Srbiji i svetu.
Izložbu je pratila i monografija u kojoj je katalogizovano sto ćilima iz kolekcije porodice Nikolić, kao i video-rad „Kaleidoskop“ akademske slikarke i istoričarke umetnosti dr Milice Živadinović, te kratki dokumentarni film u režiji Maje Uzelac. U okviru izložbe izvedena je i predstava „Darovni ćilim Cvete Agnine“, po tekstu Piroćanca Momčila Antića, u interpretaciji glumica Angeline Lukić i Sare Jovanović, na dijalektu južne Srbije, u režiji Juga Đorđevića, dobitnika Sterijine nagrade.
Tokom trajanja izložbe organizovane su radionice izrade tapiserija sa pirotskom šarom, dečije radionice crtanja pirotskih ornamenata, kao i promocija knjige „Ornamenti Srbije“ Milice Živadinović.
Pirotski ćilim prepoznat je još na Svetskoj izložbi u Parizu 1892. godine kao fenomen zbog toga što ima isto lice i naličje, po čemu je jedinstven u svetu. Do 1940. godine redovno je predstavljan na svetskim izložbama kao nacionalni simbol Srbije, a 1922. godine bio je vodeća dekoracija na venčanju kralja Aleksandra i kraljice Marije Karađorđević. Pirotske ćilime na poklon su dobijali i britanska kraljica Elizabeta, kao i brojni državnici i slavne ličnosti, a mnogi od tih primeraka danas imaju neprocenjivu vrednost. Od 2012. godine pirotsko ćilimarstvo upisano je u Nacionalnu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa Republike Srbije pod zaštitom UNESCO-a, uz dokumentovanih 96 ornamenata i 122 šare, od kojih svaka nosi posebno narodno verovanje.
Izložba je bila i omaž Pirotu, jednom od najstarijih gradova na Balkanu, čija su bogata tradicija i zanati dodatno predstavljeni na „Bazaru pirotskih čarolija“, održanom 23. juna u Silosima, gde su posetioci mogli da se upoznaju i sa lokalnim delikatesima poput peglane kobasice i kačkavalja. Izložba „Magija pirotskog ćilima“ bila je otvorena za posetioce do 2. jula.
Nova sabirnica društvenog života Beograda
Silosi su se tokom ovog perioda još jednom potvrdili kao nova sabirnica društvenog života Beograda. Kao projekat neprofitne organizacije Gaia pokret, čija se delatnost zasniva na obrazovanju, umetnosti, sportu i zaštiti životne sredine, Silosi su do sada ugostili brojne domaće umetnike, studente umetničkih fakulteta, kao i manifestacije poput Bitefa, EXIT-a i Beograd Fashion Weeka.
U okviru kompleksa razvijen je i Medonosni vrt sa pčelinjakom iz kojeg je nastao višestruko nagrađivani brend meda „Mad Med“, dok su Silosi tokom cele godine bili domaćin izložbama, festivalima hrane i pića, predstavama, edukativnim panelima, zanatskim radionicama, časovima joge, bazarima domaćih proizvoda i brojnim drugim kulturnim i društvenim događajima.
